Explosieveiligheid Zone-indeling

Volgens ATEX richtlijn 1999/92/EG (ATEX 137) welke in de ARBO wet- en regelgeving is verankerd, is iedere werkgever die te maken heeft met explosiegevaarlijke omgevingen waar werknemers een potentieel risico lopen, verplicht om organisatorische maatregelen te treffen en deze vast te leggen in een zogenaamd Explosion Protection Document.

Onderdelen daarin zijn o.a. de risico inventarisatie met een vast te leggen zone indeling èn het inventariseren en documenteren van alle mogelijke, - zowel elektrische als niet-elektrische -, ontstekingsbronnen.

Explosiegevaarlijk gebied dient voor werknemers duidelijk te worden gekenmerkt met een waarschuwingsdriehoek welke in zwart de tekst “Ex” op een gele achtergrond bevat.
Explosieveilig materieel wat door fabrikanten volgens ATEX richtlijn 94/9/EG (ATEX 95) geschikt is gemaakt voor toepassing in explosiegevaarlijk gebied wordt gekenmerkt met het communautaire ‘Epsilon x’ logo in een zeskant. Hier geldt geen plicht tot gele achtergrond.

Explosiegevaarlijk gebied kan in de volgende gevarenzones worden ingedeeld:

Zone	Omschrijving
0	een explosief gasmengsel is voortdurend of gedurende lange perioden aanwezig
1	kans op aanwezigheid van een explosief gasmengsel onder normaal bedrijf is groot
2	kans op aanwezigheid van een explosief gasmengsel is gering en slechts gedurende korte tijd
20	een explosiegevaarlijke stofwolk is voortdurend of gedurende lange perioden aanwezig
21	kans op aanwezigheid van een explosiegevaarlijke stofwolk onder normaal bedrijf is groot
22	kans op aanwezigheid van een explosiegevaarlijke stofwolk is gering en slechts gedurende korte tijd

Opmerkingen
Onder normaal bedrijf verstaan we de gebruikelijke bedrijfssituatie waarop de installatie uitgelegd is. Stoflagen en stofophopingen welke tot een explosiegevaarlijke stofwolk kunnen leiden dienen ook in acht te worden genomen (zie temperaratuurklassen).

De gevarenzone indeling voor gasontploffingsgevaar is genormeerd in EN-IEC 60079-10. De gevarenzone indeling voor stofontploffingsgevaar is europees genormeerd in EN-IEC 61241-10. Voor Nederland is aanvullend een Nederlandse Praktijk Richtlijn beschikbaar, als hulpmiddel bij het uitvoeren van de risico analyse: NPR 7910 deel 1 en 2.
Deel 1 beslaat gasontploffingsgevaar, deel 2 stofontploffingsgevaar. Inmiddels is hiervan in 2008 een geactualiseerde versie verschenen, gebaseerd op bovengenoemde normen.
Toekomstig wordt de 61241 serie in de 60079 serie normen samengevoegd. De nieuwste edities van de normen voor gevarenzone indeling zullen dan resp. EN-IEC 60079-10-1 en EN-IEC 60079-10-2 gaan heten; deel 1 voor gas en deel 2 voor stof.